2024’Ü GÜÇLÜ BİR YATIRIMLA KAPATTIK2024 yılını 5 adet MAN, 16 adet Mercedes yatırımı yaparak, toplamda 21 sıfır otobüsle kapattık. Genel olarak iyi bir yıl geçirdiğimizi söyleyebilirim. Seferlerimizde doluluk oranları oldukça iyiydi, 2025’te de bu ivmeyi yakalayarak daha emin adımlarla ilerlemeyi planlıyoruz. Doğru sefer ve yatırım planlaması yapmak 2025’te de önemini koruyacak.
ÖNCELİKLİ TERCİH EDİLEN TAŞIMA MODU ARTIK TREN VE UÇAKSektörde kendi fiyatlarımızı belirleyebildiğimiz bir ortam yok. Özellikle tatil öncesinde uçak biletlerinde 700, 800 TL’ye satışlar yapıldı. Çevremizde İstanbul’dan Ankara’ya 700 TL’ye gelen de Ankara’dan Rize’ye 900 TL’ye giden de oldu. Biz de bu fiyatlara mümkün olduğunca yakın bir çizgide kaldık ancak okullar tatil olduğunda uçak fiyatları 2.500 ile 4.000 TL bandına yükseldi. Bu dönemde, biz de fiyatlarımızı normal fiyat listemize göre ayarladık. Örneğin, Ankara-Rize hattında uçak bileti 2.500-4.000 TL arasında seyrederken, biz 1.100 TL’ye bilet kestik. Sahil bölgelerinde de fiyatlarda artış yaşandı ancak rekabeti belirleyen biz değiliz. Öncelikli taşıma aracı artık uçak ve tren olurken biz bu iki ulaşım modeline ek olarak ağırlıklı ara noktalarda yolcu taşımacılığında önemli bir seçenek sunuyoruz.
İNDİR-BİNDİR YOLCUSU İLE CİROMUZU KORUYACAĞIZ2024 yılında tren fiyatları ciddi bir artış gösterdi. Şu an Ankara-İstanbul hattında tren bileti 780 TL seviyesine çıkarken otobüs bileti normal fiyatı 600-700 TL iken rekabet ortamında 300-350 TL bandında kalıyor. Yani artık tren bile otobüsten çok daha pahalı hale geldi. Bizde uçak tren olmayan güzergahlar kısa mesafe yolculuklar. Bagajlı yolcu ve otobüs seyahatini alışkanlık haline getirmiş yolcunun taşımacısıyız. Direkt yolcu sayımız her geçen gün azalıyor. Artık yolcuların büyük bir kısmı güzergâh içi indir-bindir yolcusu oluyor. Eskiden otobüslerde ortalama 34 kişi taşınırken şimdi bu sayı 65 kişiye kadar çıkabiliyor. Ancak bu aynı yolcuların tamamının A noktasından B noktasına gittiği anlamına gelmiyor. Yolcular yolda inip bindiği için cironun korunmasını bu şekilde sağlıyoruz. Gelecekte ara noktaları daha da etkin kullanarak bu sistemle taşımacılığa devam edeceğiz gibi görünüyor. Direkt yolcu sayısı düşse bile ara duraklardaki hareketliliği artırarak yolcu kapasitemizi ve gelirlerimizi koruyacağız.
BAGAJ DÖNEMİ BİTTİ, KARGO DÖNEMİ BAŞLADIEskiden yolcular memleketten çuvallarla yiyecek taşırdı ama artık bu alışkanlık çok azaldı. Örneğin Rize’den gelen yolcular eskiden balık, çay, peynir, bal, tereyağı gibi ürünler taşırdı ama şu an bu ürünlerin fiyatı o kadar yüksek ki insanlar büyük miktarlarda alıp taşıyamıyor. Sadece tadımlık ya da küçük miktarlarda alıp götürüyorlar. Bugün Travego otobüs alan birçok yatırımcının yolcu bagajı belirli bir seviyenin üstünde olmuyor, bagaj kısmı artık kargoya ayrılıyor. Bu değişimle birlikte otobüslerimiz artık klasik yolcu bagajı yerine kargo taşımacılığıyla gelirini koruyor.
BAYRAMLAR VE TATİLLER SEZONU CANLANDIRACAKBu yıl Ramazan ve Kurban Bayramları daha erken tarihe geldiği için kış sezonunu olumlu yönde etkileyeceğini düşünüyorum. Ramazan ayı zaten otobüsçülerin en durgun dönemi. Mart ayı içinde zaten yolcu sıkıntısı yaşandığı için Ramazan’ın ekstra bir etkisi olacağını düşünmüyorum ama bayramın başı ve sonundaki hareketlilik bu durgun dönemi bir nebze olsun kurtaracak gibi görünüyor.Özellikle okul tatillerinin etkisi büyük. Örneğin Ocak ayındaki sömestr tatilinde araçlar 7 gün boyunca dolu gidip geldi. Bu da maliyetleri kurtarmaya yetti. Mart’ta bir hareket daha bekleniyor, ardından Haziran’da sezon açılacak. Bayramların önceki yıllara göre daha erken tarihlere gelmesi, sezonun daha hızlı başlamasını sağlayacak. Bu yıl, geçen senelere kıyasla sezon sıkıntısı daha az yaşanacak gibi görünüyor.
2025 YILINDA DA BÜYÜK YATIRIM OPERASYONLARIMIZA DEVAM EDECEĞİZBu yıl 10+7 adet Mercedes-Benz Tourismo ve 5 adet MANyatırımıyla başladık ve yıl sonuna kadar 3 tane daha Tourismo eklemeyi planlıyoruz. Yani yılı üzerine koyarak kapatmayı hedefliyoruz. Şu an yeni alımlar için görüşmelerimiz devam ediyor ancak piyasa oldukça hareketli. Otobüs alımları her firmanın kendi filosuna, çalışma süresine, ödeme gücüne ve ihtiyaçlarına göre şekilleniyor. Bizim için önemli olan şirketi zorlamadan alım yapabilmek. Bu yüzden önceden 10 Mercedes-Benz ve 5 MAN yatırımı yaptık. Bu alımları yaparken 15 otobüsü takasa verdik ve 5-6 ay boyunca 15 eksik araçla çalıştık. Şu an olumlu bir rüzgâr varmış gibi görünse de siyasi ve ekonomik belirsizlikler mevcut. Bankaların da beklentisi doğrultusunda politika faizi parça parça düşmeye devam ediyor. Önce 250 baz puan düştü, ardından bir 250 baz puan daha düşüş geldi. Bu ay da 250 baz puanlık bir düşüş bekleniyor. Önümüzdeki süreçte 2025 yıl sonu için hedefin yıllık %30-35 bandında olduğu konuşuluyor. Eğer beklentiler gerçekleşirse finansman maliyetleri düşebilir ve otobüs alımları için daha uygun bir ortam oluşabilir ancak piyasanın yönünü görmek için gelişmeleri yakından takip etmek gerekiyor.
MİRRORCAM İLE ÜLKEMİZDE BİR İLKİ GERÇEKLEŞTİRECEĞİZ2025 yılında deneme amaçlı olarak 1 otobüsümüze kameralı ayna sistemi taktırmayı düşünüyoruz. Bu teknolojiyi geçen yıl Busworld fuarında inceleme fırsatımız olmuştu. Şimdi kendi aracımızda, Türkiye’nin yollarında test edeceğiz. Sonuçların olumlu olacağını düşünüyoruz. Eğer beklentilerimizi karşılarsa ilerleyen dönemde filomuzda kameralı aynalara geçiş sürecini hızlandırabiliriz.